Arno Duwel (77 jaar) woont in Grevenbicht en is sinds 2018 voorzitter van IVN Born – Land van Swentibold. IVN Natuureducatie wil jong en oud laten beleven hoe leuk, gezond én belangrijk natuur is en doet dat in alle 12 provincies van ons land en met zo’n 35 Limburgse afdelingen, waaronder IVN Born – Land van Swentibold dat samen met IVN Munstergeleen in de gemeente Sittard-Geleen actief is. 

Hoe lang ben je al betrokken bij deze IVN-afdeling. Waarom is dat zo leuk? 

Begin jaren 80 van de vorige eeuw ben ik samen met onze kinderen gaan helpen met het knotten van wilgen in de omgeving van Born. Het snoeihout mocht toen nog verbrand worden, vuurtje stoken en lekker sjouwen vonden we allemaal erg leuk. De erwtensoep smaakte zeker ’s winters heerlijk. Nog steeds ga ik ‘s winters met veel plezier wilgen knotten. Via de IVN-jeugdcursus ben ik meer betrokken geraakt bij deze vereniging. Een kadercursus als IVN Natuurgids stimuleerde me om met andere IVN-ers natuurexcursies te gaan geven. Mensen belangstelling en zorg voor de kwetsbare natuur bijbrengen, vind ik nog steeds heel belangrijk. Door mijn bijzondere interesse voor bomen werd de vaak zeer onnadenkende manier waarop daarmee wordt omgegaan voor mij steeds zorgelijker. Via besturen van het IVN-lokaal, provinciaal en landelijk wil je er dan persoonlijk toe bijdragen om de natuur en milieueducatie een zo breed mogelijk draagvlak te geven. Als dat lukt geeft dat veel voldoening maar ook soms frustraties. (Denk bijvoorbeeld aan de kap van het Sterrebos).

Jullie IVN heeft 2 gebouwen ter beschikking eentje bij het kasteelpark Born en een in het Limbrichterbos. Wat doen jullie in en met deze accommodaties? 

Het IVN Born had in het Limbrichterbos een zogenaamde ‘wachthut’, het Goudhaantje, van waaruit alle activiteiten werden georganiseerd. In 1987 brandde dit houten gebouwtje door vandalisme tot de grond toe af.  Gelukkig mochten we toen 10 jaar in de kelder van de woningvereniging Born ‘schuilen’.  Het begon bij verschillende IVN-ers te kriebelen toen een DSM-drinkwaterpompstation overbodig werd en wij dat konden kopen en verbouwen. Daar was en is helaas geen stroom, verwarming, sanitair en drinkwater.  Nu is ‘Bron 6’ (dit was ook de oude DSM-naam) weer ons ‘buitenverblijf in de natuur’ voor allerlei IVN-activiteiten. Voor het geven van cursussen, vergaderingen, bewaren van (les) materialen konden we met stevige financiële hulp van de toenmalige gemeente Born op het terrein van het Kasteelpark en met grote inzet van onze vrijwilligers het comfortabeler IVN-home ‘de Gaard’ realiseren. We hebben daar ook een bijzondere ‘memorietafel’ voor onze overleden IVN-leden. Elke dinsdag van 9.30 tot 12.00 uur kan iedereen in de Gaard vrijblijvend binnenlopen, kennismaken met onze activiteiten en een kopje koffie komen drinken.  

Er bestaan nogal wat werkgroepen en die zijn dus ook behoorlijk gevuld met vrijwilligers, neem ik aan? Ben je tevreden met dit aantal of mag er gerust nog wat bij? Hoe komen jullie aan voldoende vrijwilligers? 

Onze vereniging telt ongeveer 250 leden en donateurs, Vanwege de grote verscheidenheid aan activiteiten hebben we die verdeeld over 10 zelfstandige werkgroepen onder verantwoordelijkheid van een coördinator. De werkgroepen bestrijken de disciplines: (Wandelingen en excursies, Cursussen, Onderhoud Knotbomen, Jeugdactiviteiten, Behoud Kingbeek, Public Relations/websitebeheer, Steenuilen, Struinen, Den Haof en Beheer en onderhoud Gebouwen, Redactie ledenblad Bron 6). Dit alles onder supervisie van het bestuur, dat zorgt voor de financiën, het secretariaat en de ledenadministratie.  

Ook bij onze vereniging slaat de vergrijzing toe, waardoor we vijf actieve werkgroepen helaas in de ruststand hebben moeten zetten. (Zoogdieren, Jeugdcursus, Paddenoverzet, Schoolgidsen, Vogels). We zoeken versterking en proberen o.a. via cursussen om mensen te enthousiasmeren. Gezamenlijk met alle 6 IVN’s in de Westelijke Mijnstreek hebben we recent een Natuurgidsencursus afgesloten die in de regio 11 gemotiveerde en gediplomeerde IVN-kartrekkers heeft opgeleverd. We starten in oktober in Born samen met de Vogelwacht Limburg een cursus ‘Vogels herkennen voor beginners’. Ook een cursus ‘Bomen herkennen’ staat al in de steigers. Via onze website en het kwartaalblad Bron 6 werken we aan naamsbekendheid. 

Jullie bestaan inmiddels 55 jaar. Kun je nog wat herinneringen ophalen aan het 50-jarig jubileum in 2017? Hoe bijzonder was dat? 

Je wilt als vereniging bij zo’n bijzonder jubileum zowel voor je leden, naburige IVN’s, het gemeentebestuur, de hele gemeenschap en de sponsoren je beste beentje voorzetten. Een jubileumwerkgroep werkte de vele ideeën uit en organiseerde een hele mooie happening in het prachtige Podiumkerkje van Grevenbicht. Het feest begon met een tentoonstelling met het thema: ‘Boom van hout tot kunst’ waarbij iedereen kon genieten van levensgrote sculpturen door Jan Aldenhoven gemaakt van bijzonder gevormde bomen en van een Xylotheek (een encyclopedie van verschillende boomsoorten) van onze IVN-er Harrie van Sloun. De prijswinnende foto’s van onze de natuurfotowedstrijd en ook fraaie schilderijen van het Maaslandschap van Patrick Creyghton waren tentoongesteld. Na de expositie hadden we de daaropvolgende zaterdag een zeer drukbezochte receptie. Het hoogtepunt daarvan was wel de uitreiking van een koninklijke onderscheiding door Burgemeester Cox van Sittard-Geleen aan mijn absoluut niets vermoedende echtgenote als waardering voor haar enorme inzet voor het IVN! Een werkelijk onvergetelijk dag voor alle IVN-ers. De vele foto’s van dit jubileum zijn op een met hout beklede USB-stick gezet voor onze IVN leden.

Komen de leden vooral uit Sittard-Geleen? Hoe organiseren jullie de ledenwerving?

De meeste leden komen uit het Land van Swentibold, uit Susteren en van Nieuwstadt tot Einighausen, maar ook uit Sittard en Geleen. Zelfs in Echt, Roosteren en Maasbracht hebben we leden. Tijdens onze wandelingen en presentaties promoten we ook onze vereniging. Eenmaal per jaar houden we open huis in Bron 6 in het Limbrichterbos, waar we laten zien wat we doen. Dit om meer naamsbekendheid te verkrijgen en leden te werven. Dit jaar is dat op 17 juli van 13.00 tot 16.00 uur iedereen is dan van harte welkom.    

Ik heb gezien dat jullie een bijzonder mooi kwartaalblad uitgeven, dat deze zomer aan nummer 149 toe is? Gaat nummer 150 een bijzonder nummer worden?  

Uiteraard gaat dat een bijzondere uitgave worden. We hebben een oproep aan onze leden geplaatst om met mooie verhalen of herinneringen aan IVN Born Land van Swentibold te komen. Ook duikt de redactie in de archieven en oude nummers van ons verenigingsblad om er een bijzonder nummer van te maken. Ons blad heette eerst ‘het Goudhaantje’ naar de voormalige wachthut in het Limbrichterbos. Het was in het begin een gestencild A4-tje. Daarna werden kopieën gesponsord en geprint bij de Reproafdeling van DAF/Volvo. Een enorm verschil met de fraaie kleurenuitgave van nu. Toen ons nieuwe home in het Limbrichterbos bijna klaar was hebben we onze leden gevraagd om een passende naam te bedenken. Het werd ‘Bron 6’, de naam die het voormalig DSM-gebouwtje van oorsprong ook had. De relatie van een bron met water voor de natuur en een honingraat in het logo dat verwijst naar de nijvere IVN-ers werd heel passend gevonden. 

Het bestuur zoekt dringend mensen die willen meehelpen om jullie mooie vereniging te laten voortbestaan. Gaat het dan vooral over mensen die bestuurlijk actief willen zijn?

We zoeken mensen die zich in willen zetten voor een van de vele facetten van onze vereniging. Dat kan bestaan uit ondersteuning bij de verschillende werkgroepen. Bijvoorbeeld voor het coördineren van excursies en lezingen (wie doet wat wanneer). We werken voor een aantal Landelijke IVN activiteiten samen met het Kasteelpark en ook dat moet door iemand gecoördineerd worden. Per volgend voorjaar treedt onze secretaris terug, een opvolger/ster zou vanaf nu al goed ingewerkt kunnen worden om haar taak straks over te nemen. Het bestuur bestaat volgend jaar dan nog maar uit drie mensen, uiteraard is ook daarvoor uitbreiding van harte welkom en zelfs noodzakelijk. Er moeten nu te veel taken door te weinig mensen gedaan worden. Een paar jaar geleden werd de IVN-afdeling van Sittard-Geleen opgeheven door gebrek aan kartrekkers, een doemscenario voor elke voorzitter en zijn bestuur. Onder het motto dat vele handen licht werk maken zijn we daarom intensief op zoek naar mensen die niet persé IVN-er hoeven te zijn maar wel het motto van onze vereniging: ‘Beleef de Natuur’ ondersteunen. Dus kijk eens op onze website welke mogelijkheden we hebben. De diversiteit aan activiteiten binnen het IVN is groot, de financiële vergoeding is nihil, maar de voldoening is enorm!  

Samenwerking is een bekend fenomeen op jullie werkterrein. Vertel kort iets meer over de manier waarop en de organisaties waarmee wordt samengewerkt? 

Onze vereniging is opgericht uit bezorgdheid over de bedreigingen natuur en landschap door de industrialisatie in onze regio na de sluiting van de mijnen. We hebben deelgenomen aan het Federatief Verband tegen Ontgrinding. Geregeld is er nog overleg met het Consortium Grensmaas, Natuurmonumenten en het Waterschap Limburg over de herinrichting van de Elba, Koeweide en Trierveld. De ernstige bedreigingen van de Kingbeek komen daar ook aan de orde. Met Rijkswaterstaat praten we in de Buurtenwerkgroep A2VK  over de gevolgen voor het landschap en het kappen/verplaatsen van een monumentale knot-eik vanwege de geplande verbreding van de A2. Ook over de effecten de verbreding van het Julianakanaal op de watertoevoer naar de Kingbeek zijn we met Rijkswaterstaat in overleg. We hadden contacten met de Bomenstichting over de Settela-eik in Born en de verkiezing van de boom van het Jaar 2020. We hebben ‘groenoverleg’ met de Gemeente Sittard-Geleen. Bij de uitbreidingsplannen van VDL/Nedcar was het IVN samen met andere groen- en buurtorganisaties sinds 2017 ook betrokken. Bij gebrek aan specialistische kennis zoeken we dan steun bij de Natuur- en Milieufederatie Limburg. Dit is maar een bloemlezing uit de veelheid van contacten en overlegmomenten. Mijns inziens een boeiend palet van onderwerpen waarvoor we heel graag nieuwkomers verwelkomen om dit alles te kunnen continueren en zo onze leefomgeving natuurrijk en mens en diervriendelijk te houden.

Jullie maken gebruik van social media (facebook en twitter) en het genoemde kwartaalblad? Wat is het effect daarvan?  

We hebben al geruime tijd een mooie eigen website die vanuit het Landelijk IVN ondersteund wordt. Sinds kort zijn we overgestapt naar een ander facebook programma dat aanzienlijk meer bezoekers trekt. Vanouds maken we ook met succes gebruik van de lokale dag en weekbladen. Ook die media werken nog steeds, net als de mond tot mondreclame.

We peilen geregeld door ons niet bekende ‘gezichten’ te vragen hoe ze ons gevonden hebben. Daarvan horen we heel verschillende reacties. We hebben ook wel geflyerd op basisscholen voor een jeugdactiviteit. Resultaat: een overweldigende opkomst, maar wel tekort aan beschikbare materialen! Publiciteit is voor alle verenigingen onmisbaar. Hierbij nodig ik de lezer die ons nog niet kent van harte uit om eens op de social media naar IVN Born te googelen en geheel vrijblijvend met ons contact op te nemen. Alle gegevens vindt u op: www.ivn.nl/afdeling/born-land-van-swentibold of www.facebook.com/IVNborn/    

Wil je nog gebruik maken van een slotwoord? Is er een vraag niet gesteld, die je graag had willen beantwoorden?  Ja: Wat zou je nog wensen?

De natuur is zo krachtig, zo sterk. Ze is in grote mate bepalend voor het leven van ons allemaal. Ik wens en hoop dat alle mensen respectvol met haar omgaan.