Bijna 11 procent van de inwoners van deze gemeente staat buitenspel omdat ze niet goed kunnen lezen en schrijven. In harde cijfers gaat het om 10.000 van de 93.000 mensen met een taalachterstand. Indrukwekkende en angstwekkende cijfers. Die zullen nog wel verder oplopen, want wat er steeds aan informatie in je echte en digitale brievenbus wordt gedumpt wordt er niet eenvoudiger en leesbaarder op. En dan hebben we het er maar niet over dat het vaak ook nog zo in zulke duffe, nietszeggende woorden wordt verteld. Een papieren slaappil vol gaap verwekkende woorden. 

Koffie

Maar het Taalhuis gaat dit grote probleem aanpakken. In de Week van Lezen en Schrijven heeft wethouder Kim Schmitz het Taalhuis geopend. Het (Digi) taalhuis is  te vinden op de tweede verdieping van de bieb. ,,Wie vragen heeft over lezen, schrijven, rekenen of leren omgaan met de computer is er van harte welkom. Er worden activiteiten op het gebied van taal georganiseerd voor ouders en kinderen”, meldt  de recente gemeentelijke Stadskrant blij. Sinds 9 september is  elke donderdagochtend van 10.00 tot 12.00 uur een spreekuur ‘Taal met Koffie’  Dan kun je vragen stellen over lezen, schrijven, rekenen en ‘digitale vaardigheden’. ,,Iedereen is welkom, de koffie staat klaar, het enige, dat je moet  doen, is je schroom afleggen om te zeggen dat je niet of amper kunt lezen en schrijven”, aldus de wethouder. 

Simpel, nietwaar? Was het maar zo. Niemand stapt zo maar een gebouw binnen waar hij of zij niet of bijna nooit komt om daar te roepen: ,,Help, ik kan niet lezen en schrijven.” Wethouder Schmitz en haar bollebozen in het gemeentehuis moeten snel iets slimmers bedenken dan een gratis kop koffie met een hulppraatje om mensen, die al jaren kampen met schrijf-, lees- en rekenproblemen te bereiken. Niettemin is hulp aan het groeiend aantal mensen met een taalachterstand een prima gedachte.

Kleuter

Maar zou het niet ook een goed, en wellicht beter,  idee zijn om ook een Taalhuis voor ambtenaren en politici te maken? Een huis, waar deze groepen leren om zich uit te drukken in voor iedereen begrijpelijke taal. Niet de bekende Jip en Janneke taal. Die is te kinderachtig en eigenlijk in al zijn eenvoud nogal hautain. Want iedereen wordt in de Jip en Janneketaal als een kleuter toegesproken door oom/ tante ‘Slimme ambtenaar’ en de als Joris Goedbloed verklede politicus. Maar wat wenselijk en noodzakelijk is dat ambtenaren en politici leren om zich in gewone mensentaal uit te drukken. Zonder al die woorden, die moeten bewijzen dat ze doorgeleerd hebben en die hun voorname status nog eens onderstrepen. En graag in woorden, die aanspreken en die je meteen laten zien hoe de vork in de steel zit en waar het om draait. 

Jeukwoorden

Vakjargon en modieuze prietpraat?  Niet nodig, maar als het niet anders kan dan wel uitleggen wat er bedoeld wordt.  Op modieuze  prietpraat zit niemand te wachten. In de laatste Stadskrant staan een paar van die moderne jeukwoorden als ‘ontwikkelpaden’, ‘matchmakers’, ‘participatief ontwerpen’, ‘zwemvoorziening’, ‘circulariteit’ en ‘klimaatadaptief’. Ook als je wel goed kunt lezen erger je aan die ambtelijke verslaving aan lettergegoochel. 

Totale afknapper is ook de besluitenlijst van burgemeester en wethouders, die zowat elke week wordt gepubliceerd. Even vlot bekijken wat de wijze heren en dames van b en w hebben besloten, goedgekeurd of afgekeurd? Vergeet het maar. Om dat te kunnen begrijpen, volstaat niet één Taalhuis maar moet je een hele straat met Taalhuizen bezocht hebben voordat je doorhebt wat er is besloten, goedgekeurd of afgekeurd. 

Die 10.000 mensen in de gemeente, die moeite met lezen, schrijven en rekenen hebben zijn niet alleen geholpen met een luisterend oor van een hulpverlener die koffie schenkt en tips geeft. Maar wat zij, en allen in deze gemeente nodig hebben, is klare taal van ambtenaren en politici, die zuivere koffie schenken en geen poetsen van gebakken lucht daarbij serveren.

Door Ray Simoen

Reageren: redactie@mijngazet.nl